Etnografi, nitel araştırmaların gelişim sürecinde son zamanlarda olduğu kadar ilk yıllarda da önemli bir rol oynamıştır. Saha ilişkileri, bir sahaya ve sahadaki kişilere karşı açık sözlülüğe ve dürüstlüğe dair bildiklerimizin çoğu, etnografi üzerine yapılan araştırmalarından gelmektedir. Her ne kadar katılımlı gözlem yöntemiyle yakından bağlantılı olsa da hatta salt ona dayanmış, veya son zamanlarda olduğu gibi, onun yerini almış olsa da etnografi her zaman çeşitli veri toplama yöntemlerini içermiştir. Etnografide sıklıkla gözlem, katılım, resmiyet derecesi değişen görüşme ve dokümanların ve olaylara dair diğer unsurların birlikte kullandığını görürüz.
Bununla birlikte, her faydalı konu katılım ve gözlem açısından etnografi için erişilebilir değildir. Bu bağlamda örnekleme, araştırma için seçilecek insanlardan çok çalışma alanlarını veya kurumları veya daha genel olarak araştırma sahalarını seçmekle ilgilidir. Yirminci yüzyılın sonlarına doğru, etnografideki yöntembilimsel tartışmalar giderek veri toplama ve sahada bir rol edinme konularından, saha, araştırma ve bunlarla ilgili deneyim hakkında yazma ve sahadan veri sunma ilgili sorulara daha fazla yönelmiştir. Etnografik veriyi analiz etmek genellikle davranış kalıplarını, etkileşimleri ve uygulamaları aramaya yöneliktir.
Bu kitabı okuyup bitirdiniz mi? O halde aşağıdaki okuduğunu anlama sorularını cevaplamaya hazır olmalısınız. Haydi, hemen başlayın!
Test 1: Temeller, tasarım ve saha0 / 10 cevaplandı
Kitaba göre "etnografi" terimi hangi iki anlamda kullanılır?
Açıklama: Yazar etnografiyi hem toplumsal dünyaları anlamaya yönelik bir yöntemler bütünü hem de araştırmadan çıkan, ortamı betimleyen 'etnografi' adlı ürün olarak tanımlar.
Franz Boas'ın geliştirdiği "kültürel görecelik" (cultural relativism) kavramı neyi ifade eder?
Açıklama: Boas, farklılıkları biyolojiye değil toplumsal öğrenmeye bağlamış; kültürel görecelik, bir kültürü kendi terimleriyle anlamak için kendi varsayımlarını askıya alma isteği olarak tanımlanır.
Kitaba göre Chicago Okulu'nun etnografinin gelişimine temel katkısı nedir?
Açıklama: Park, Burgess ve Thomas gibi isimlerle Chicago Okulu, antropolojik saha çalışmasını 'eve' getirerek kentin gündelik yaşamını katılımcı gözlemle incelemiştir.
Yazarın bağlamın önemine ilişkin etnografik ilkesine göre etnografik anlatımlar için hangisi geçerlidir?
Açıklama: Bütüncülük (holism) ilkesi tikel olanı geniş bağlam içinde konumlandırmayı gerektirir; ancak hiçbir zaman tam bir resim elde edilemez, anlatımlar daima kısmidir.
Malinowski'den alınan "öngörülmüş sorun" (foreshadowed problem) kavramı araştırma tasarımında neyi ifade eder?
Açıklama: Öngörülmüş sorun, çözülecek bir sorun değil, keşfedilecek bir konudur; ilk gözlemlere odak sağlarken beklenmedik olana kapı açık bırakır.
Yazar neden "veri toplama" yerine bilinçli olarak "veri üretme" ifadesini tercih eder?
Açıklama: Yazara göre veriler 'orada' hazır beklemez; etkileşim yoluyla birlikte üretilir. Kitaptaki ifadeyle veriler 'yakalanmaz, yapılır'.
Açıklama: Bu kategoriler, toplumsal aktörlerin ortamdaki insan türlerini tanımlamak için kullandığı terim sınıflamalarıdır; genellikle ancak saha çalışması ilerledikçe fark edilir.
Kitaba göre kapı bekçileri (gatekeepers) ve sponsorlarla kurulan ilişkilerde araştırmacı hangi riske karşı düşünümsel olmalıdır?
Açıklama: Sponsorluk çok yararlı olabilir; ancak bazı kişilerle özdeşleşmek karşıt görüşlere erişimi kapatabilir ve araştırmacıyı belirli bakış açılarına yöneltebilir.
Kitaba göre alan notları (field notes) yazılırken hangisine dikkat edilmelidir?
Açıklama: Alan notları ortamı, kişileri, olayların sırasını ve konuşmaları (mümkünse birebir) yargısız betimlemeli; bu aşamada yorum değil yalnızca görülen ve duyulan kaydedilmelidir.
Açıklama: Büyük tur soruları ('Burada işler nasıl yürür, anlatır mısınız?' gibi) geniş ve yönlendirmesiz davetlerdir; ayrıntı isteyen takip soruları ise 'küçük tur' (mini-tour) sorularıdır.
Test 2: İlişkiler, analiz ve yazım0 / 10 cevaplandı
Gold'un (1958) saha rolleri tipolojisinde, araştırmacının ortamda tanındığı ve insanlarla ilişki kurduğu ama açıkça yalnızca araştırmacı olarak kalıp sınırlı katıldığı rol hangisidir?
Açıklama: 'Observer as participant' rolünde araştırmacı tanınır ve ilişki kurar, ancak yalnızca araştırmacı olarak görülür ve olayların çeperinde kalır.
Kitaba göre "saf acemi" (naïve incompetent) rolünün etnografa sağladığı temel avantaj nedir?
Açıklama: Bu rol, katılımcıları bilen ve uzman konumuna koyarak yakınlık kurmaya ve güç ilişkilerini dengelemeye yardım eder; ancak uzun vadede sürdürülmesi zordur.
Kitaba göre sahadan ayrılma (leaving the field) için hangisi doğrudur?
Açıklama: Yazar, sahadan ayrılmanın erişim kadar özenle ve nezaketle planlanması gerektiğini, duygusal olabileceğini ve Stebbins'e göre sahadan aslında hiç tam ayrılmadığımızı belirtir.
Kitaba göre "kodla ve geri çağır" (code-and-retrieve) sürecindeki kodlama için hangisi doğrudur?
Açıklama: Yazar, kodlamanın karmaşık ve yaratıcı olabileceğini ama kendi başına analiz olmadığını; kavram ve fikirlerin üretilmesine zemin hazırlayan bir ön süreç olduğunu vurgular.
Labov'un anlatı modelinde, "Ne oldu?" sorusunun yanıtlandığı ve anlatının çekirdeğini oluşturan öğe hangisidir?
Açıklama: Labov'un modelinde özet ve yönelimden sonra gelen 'complication' anlatının çekirdeğidir; 'Bu neden önemli?' sorusu ise değerlendirme öğesine aittir.
Yazar etnografide kuramlaştırma için neden abdüktif akıl yürütmeyi (abductive reasoning) önerir?
Açıklama: Tümevarım betimlemede takılıp kalabilir, tümdengelim ise yaratıcılığı kısıtlar; abdüksiyon yerel olandan başlar ve verileri mevcut fikirlerle üretken bir etkileşim içinde ele alır.
Van Maanen'in "gerçekçi anlatı" (realist tale) kavramına göre bu tür metinlerde yazar nasıl konumlanır?
Açıklama: Gerçekçi anlatıda yazar 'yok varlık' olarak katılımcıların seslerini öne çıkarır; ancak Van Maanen'e göre bu metinler, olguları belirli bir okumayı destekleyecek biçimde seçerek kurulur.
Etnografik yazıma yönelik eleştiriler bağlamında "temsil krizi" (crisis of representation) hakkında kitapta hangi görüş yer alır?
Açıklama: Denzin ve Lincoln'e göre bu bir 'derin kopuş'tur; Woods ve Spencer gibi yazarlar ise bunu devrimden çok evrim, düşünümsel yazımı da etkileşimci pratiğin mantıksal uzantısı olarak görür.
Denzin ve Lincoln'ün etnografi tarihini "anlar" (moments) dizisi olarak ele alan çerçevesine yöneltilen eleştirilerden biri hangisidir?
Açıklama: Çerçeve, karmaşık bir gerçekliği fazla doğrusal ve sabit sunduğu, yakın geçmişi ayrıcalıklı kıldığı ve Anglosakson gelişime dayandığı için eleştirilmiştir.
Yazar etnografiyi bir "yavaş yöntem" (slow method) olarak yeniden sahiplenirken "yavaş yemek hareketi"ni hangi amaçla metafor olarak kullanır?
Açıklama: Metafor, yerel bilgiye değer vermeyi, verinin özenle birlikte üretilmesini ve anlayışın yavaşça, katmanlar hâlinde oluşmasını anlatır; yazar yıllar süren saha çalışmasının şart olmadığını da belirtir.