- Kitap Hakkında
- Yorumlar
- Okuduğunu Anlama Testi
Eski bir çalışma arkadaşınızdan bir tablo devraldınız. Değişken adları şifre gibi, kod kitabı yok, hangi satırın ne zaman temizlendiğini kimse bilmiyor. Data Management and Digital Infrastructure in Social Sciences tam da bu tanıdık sahneden yola çıkıyor ve araştırmanın çoğu zaman görünmeyen arka planını, yani verinin kendisini ve onu taşıyan altyapıyı konu ediniyor.
Łukasz Sułkowski, Andrzej Woźniak, Robert Seliga ve Marcin Lis'in kitabı, ham dijital veriden kullanılabilir kanıta nasıl gidileceğini anlatıyor. Yöntem bilgisiyle teknik yetkinlik arasında bir köprü kurmayı amaçlıyor. Yazarların vurguladığı nokta basit: yöntem ne kadar sağlam olursa olsun, kötü yönetilmiş veriyle güvenilir bilgi üretilemez.
Kitapta ele alınanlar:
• Veri okuryazarlığının ne olduğu ve bir araştırmacıdan beklenen yetkinlikler
• Veri yönetişimi, FAIR ilkeleri, mahremiyet, onam ve fikrî mülkiyet soruları
• Anketten sensörlere, sosyal medyadan idari kayıtlara farklı veri kaynaklarının güçlü ve zayıf yanları
• Yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış (JSON, XML) ve yapılandırılmamış veri farkı; sosyal bilim verisi için DDI üst veri standardı
• Veri ambarı ile veri gölü ayrımı, API'lerden veri çekme, bulut bilişim, Hadoop ve Spark gibi dağıtık sistemler
• Çıkar-dönüştür-yükle (ETL) mantığıyla otomatik veri hatları kurmak
• Köken (provenance), sürüm denetimi için Git, veri setlerine DOI atamak; veri paylaşım sözleşmeleri ve güvenli veri ortamları
Bölümlerin sırası mantıklı ilerliyor: verinin nereden geldiği, nasıl yapılandırıldığı, nerede saklandığı, nasıl işlendiği ve sonunda nasıl paylaşıldığı. Son bölüm açık bilimi savunuyor ama her verinin açık olamayacağını da kabul ediyor; kişisel ya da kurumsal gizli veriler için kontrollü erişim yollarını anlatıyor. Bir veri setinin ancak onu anlatan belgeler kadar değerli olduğu düşüncesi, kitabın hemen her bölümünde yeniden karşınıza çıkıyor.
Hedef okur, sosyal bilimler ve yönetim alanındaki lisansüstü öğrenciler ve genç araştırmacılar. Ders hazırlayan öğretim üyeleri ile üniversitelerin araştırma destek birimlerinde çalışanlar da kitabı ders malzemesi gibi kullanabilir. Yazarlar okuru bilgi işlem uzmanına dönüştürmeye çalışmıyor; neyin mümkün olduğunu göstermek ve veri mühendisleriyle aynı dili konuşabilmeyi sağlamak istiyor. Kitap İngilizce ve bazı kavramlar ilk okumada teknik gelebilir, ama terimler ilk geçtikleri yerde açıklanıyor. Tezinde büyük ya da dağınık veriyle çalışacak herkesin erken okuması gereken bir kitap.